De Nieuw-Zeelandse filmmaker Lee Tamahori is op 7 november 2025 op 75-jarige leeftijd overleden. Zijn familie liet weten dat hij thuis in Wellington rustig is gestorven na een periode van ziekte, waaronder de ziekte van Parkinson. Met zijn dood verliest de internationale filmwereld een regisseur die zowel rauw sociaal drama als grootschalig spektakel wist te beheersen.
Tamahori werd geboren op 17 juni 1950 in Wellington. Hij had Māori-afkomst aan vaderskant en Britse roots aan moederskant, iets wat later een belangrijke rol speelde in zijn werk. Zijn filmcarrière begon in de jaren zeventig en tachtig, toen hij werkte als cameraman, boom-operator en assistent-regisseur bij lokale producties. Zijn grote doorbraak kwam in 1994 met Once Were Warriors, een indringend portret van een Māori-gezin dat worstelt met armoede, geweld en identiteit. De film werd internationaal geprezen en geldt nog steeds als een mijlpaal in de Nieuw-Zeelandse filmgeschiedenis.
Na het succes van Once Were Warriors kreeg Tamahori kansen in Hollywood. Hij regisseerde onder meer Mulholland Falls (1996) en The Edge (1997) met Anthony Hopkins en Alec Baldwin. Zijn grootste internationale bekendheid kwam in 2002, toen hij werd aangesteld als regisseur van de twintigste James Bond-film Die Another Day. De film, met Pierce Brosnan in zijn laatste optreden als 007, was een grootschalig project met een budget van ruim 140 miljoen dollar. Het leverde wereldwijd meer dan 430 miljoen dollar op en werd destijds gepresenteerd als een groot commercieel succes. Tamahori bracht een nieuwe, energieke stijl naar de reeks en experimenteerde met digitale effecten en futuristische elementen, passend bij het veertigjarig jubileum van de Bond-franchise.
Toch bleek de ontvangst onder critici en fans verdeeld. Waar de film aanvankelijk werd geprezen om zijn tempo en spectaculaire actie, groeide Die Another Day later uit tot een van de meest omstreden Bond-films. Vooral het overdreven gebruik van CGI en de beroemde surfscène op een digitale tsunami werden vaak aangehaald als voorbeelden van de overdaad van die periode. Sommigen verweten Tamahori dat hij de realistische charme van Bond had ingeruild voor effectbejag.
Hoewel hij door critici regelmatig als de “architect van de overdaad” werd genoemd, werd Tamahori binnen de Bond-producentenkring niet persoonlijk verantwoordelijk gehouden voor de stijlbreuk. De creatieve koers werd immers bepaald door het productieduo Barbara Broccoli en Michael G. Wilson, die Tamahori juist prezen om zijn durf en visuele flair. Financieel was de film bovendien een doorslaand succes, maar het markeerde wel het einde van een tijdperk: na Die Another Day besloten de producenten de reeks te herstarten met Casino Royale in 2006 en Daniel Craig in de hoofdrol – een bewust terugkeer naar een rauwere, realistischere toon.
In 2006 kwam Tamahori kortstondig negatief in het nieuws na zijn arrestatie in Los Angeles wegens wangedrag. Hij werd betrapt door een undercoveragent toen hij zich, verkleed in vrouwenkleding, had aangeboden voor seksuele diensten. De zaak werd afgehandeld met een schuldbekentenis voor een klein vergrijp, waarna hij geen gevangenisstraf hoefde uit te zitten. Tamahori sprak er later zelf over als “een persoonlijk moment van dwaasheid”. Er zijn verder nooit meldingen geweest van grensoverschrijdend gedrag tegenover collega’s of medewerkers; het betrof een incident in de privésfeer.
Na deze periode bleef hij actief als filmmaker, maar verlegde hij zijn focus naar projecten in zijn geboorteland. Zo regisseerde hij Mahana (2016) en The Convert (2023), waarin de Māori-identiteit en familiegeschiedenis opnieuw centraal stonden. Collega’s en familie omschrijven hem als een visionair en mentor die jonge filmmakers aanmoedigde hun eigen stem te vinden. Zijn familie schreef in een verklaring: “Zijn nalatenschap leeft voort in zijn kinderen, kleinkinderen, en in elke filmmaker die hij heeft geïnspireerd – in elke grens die hij verlegde en elk verhaal dat hij vertelde met zijn scherpe oog en eerlijke hart.”
The New Zealand filmmaker Lee Tamahori passed away on 7 November 2025 at the age of 75. His family announced that he died peacefully at his home in Wellington after a period of illness, including Parkinson’s disease. With his death, the international film community loses a director who mastered both raw social drama and large-scale spectacle.
Tamahori was born on 17 June 1950 in Wellington. He was of Māori descent on his father’s side and British on his mother’s, a dual heritage that would later play an important role in his work. His film career began in the 1970s and 1980s, when he worked as a cameraman, boom operator and assistant director on local productions. His major breakthrough came in 1994 with Once Were Warriors, a harrowing portrait of a Māori family struggling with poverty, violence and identity. The film was internationally acclaimed and remains a milestone in New Zealand cinema.
Following the success of Once Were Warriors, Tamahori was offered opportunities in Hollywood. He went on to direct Mulholland Falls (1996) and The Edge (1997), starring Anthony Hopkins and Alec Baldwin. His greatest international recognition came in 2002, when he was appointed director of the twentieth James Bond film, Die Another Day. The production, featuring Pierce Brosnan in his final appearance as 007, was a large-scale project with a budget of more than 140 million dollars. It grossed over 430 million worldwide and was at the time hailed as a major commercial success. Tamahori brought a fresh, energetic style to the franchise and experimented with digital effects and futuristic elements to mark the series’ fortieth anniversary.
However, critical and fan reception was mixed. While the film was initially praised for its pace and spectacular action, Die Another Day later became regarded as one of the most controversial Bond entries. Its heavy use of CGI and the now-infamous surfing scene on a digital tsunami were frequently cited as examples of the film’s excess. Some critics accused Tamahori of trading Bond’s grounded realism for flashy spectacle.
Although he was often described by critics as the “architect of excess,” Tamahori was not personally blamed by the Bond producers for the film’s stylistic shift. The creative direction was ultimately set by producers Barbara Broccoli and Michael G. Wilson, who continued to praise Tamahori for his boldness and visual flair. Financially, the film was a major success, but it did mark the end of an era: following Die Another Day, the producers decided to reboot the series with Casino Royale (2006) starring Daniel Craig – a deliberate return to a grittier, more realistic tone.
In 2006, Tamahori briefly made headlines for the wrong reasons when he was arrested in Los Angeles for misconduct. He was detained by an undercover officer after allegedly offering sexual services while dressed in women’s clothing. The case was resolved with a plea to a minor charge, and he avoided jail time. Tamahori later referred to the incident as “a personal moment of foolishness.” There were never any reports or allegations of inappropriate behaviour towards colleagues or staff; the matter was considered a private lapse.
Following this episode, he continued to work as a filmmaker but shifted his focus back to projects in his native New Zealand. He directed Mahana (2016) and The Convert (2023), both of which once again explored Māori identity and family heritage. Colleagues and family described him as a visionary and a mentor who encouraged young filmmakers to find their own voices. In a family statement, they said: “His legacy lives on in his children, his grandchildren, and in every filmmaker he inspired – in every boundary he pushed and every story he told with his sharp eye and honest heart.”
